Saken er produsert og finansiert av NIFES - Les mer
Dei siste åra har NIFES jobba med ein metode for å kartleggje dei mest selde fiskeartane i Noreg.

Kan avsløre fiskejuks

Kva fisk er det eigentleg i fiskekakene du kjøper i butikken? Det skal forskarane finne svar på.

11.6 2016 04:00

Studiar i USA og Europa har avdekt omfattande feilmerking av fiskeprodukt. Det vil seie at fiskeprodukt i butikken inneheld filet frå andre artar enn det som står på merkelappen. Til dømes hender det at filetar frå lågare prisa fisk vert selt som høgare prisa artar.

I ei undersøking av 1200 ulike sjømatprodukt frå utsalsstader i heile USA var over 30 prosent feilmerka.

– Dette kan vere eit problem til dømes for matallergikarar, forklarar Pål Olsvik, som jobbar som forskar hjå Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforsking (Nifes).

Ein av artane som oftast var feilmerka i den amerikanske undersøkinga, var tunfisk. Men feilmerking er ikkje berre eit problem som gjeld fiskeprodukt.

Sidan 2013 har Mattilsynet gjennomført ei årleg undersøking, kalla Merkesjekken. I 2015 vart ulike kjøtprodukt undersøkte, og det viste seg at meir enn 50 prosent av varene var feilmerka.

DNA-identifisering

Dei siste åra har forskarane jobba med ein metode for å kartleggje dei mest selde fiskeartane i Noreg. Metoden er basert på DNA-identifisering. Sidan alle organismar har unikt DNA, kan arvestoffet brukast til å identifisere art.

– Slike metodar vil gje styresmaktene ein reiskap som kan slå fast om fisk som vert importert og selt i Noreg, er riktig merka og ikkje inneheld noko anna enn det som er oppgitt, seier Pål Olsvik.

Ved å ta i bruk denne framgangsmåten kan vi altså seie noko om kva fiskeartar som inngår i reine fiskeprodukt på den norske marknaden.

Fleire titals artar

Metoden vert testa. Fisk kjøpt i butikk, vert testa opp mot fiskedatabasen, som består av nærare 90 artar som vert selt i Noreg og utlandet.

Neste punkt på programmet er å finne ein metode for å bestemme art og mengde av kvar art i blandingsprodukt, som fiskekaker og fiskebollar. Dette har vist seg å vere hakket meir utfordrande.

– Fiskeprodukt som vert selde i Noreg kan potensielt bestå av filet frå fleire titals artar. Metoden vår kan til ein viss grad identifisere enkeltartar i produkta, men gjev ikkje noko godt bilete på mengdeforholda mellom artane, seier Olsvik, som no jobbar vidare med å forbetre metodane.

Hestekjøt i lasagne

Det kanskje mest kjende tilfellet av feilmerking av matvarer skjedde i 2013 då det vart gjort funn av hestekjøt i ei mengd storfeprodukt rundt om i Europa. I Noreg vart det gjort funn av hestekjøtt i fleire typar ferdiglasagne selt i daglegvarebutikk.

Etter desse avsløringane bad Mattilsynet Nifes om hjelp til å analysere DNA frå umerka hest og svin i matvarer. Forskingsinstituttet er norsk referanselaboratorium for DNA-basert testing av gris, hest og drøvtyggjande dyr. 

forskning.no ønsker en åpen og saklig debatt. Vi forbeholder oss retten til å fjerne innlegg. Du må bruke ditt fulle navn. Vis regler

Regler for leserkommentarer på forskning.no:

  1. Diskuter sak, ikke person. Det er ikke tillatt å trakassere navngitte personer eller andre debattanter.
  2. Rasistiske og andre diskriminerende innlegg vil bli fjernet.
  3. Vi anbefaler at du skriver kort.
  4. forskning.no har redaktøraransvar for alt som publiseres, men den enkelte kommentator er også personlig ansvarlig for innholdet i innlegget.
  5. Publisering av opphavsrettsbeskyttet materiale er ikke tillatt. Du kan sitere korte utdrag av andre tekster eller artikler, men husk kildehenvisning.
  6. Alle innlegg blir kontrollert etter at de er lagt inn.
  7. Du kan selv melde inn innlegg som du mener er upassende.
  8. Du må bruke fullt navn. Anonyme innlegg vil bli slettet.

Annonse

Emneord