Saken er produsert og finansiert av NIFES - Les mer
Eit auka inntak av laks med høge nivå av vitamin D hadde ein positiv verknad på beinhelsa til deltakarane i forskningsprosjektet.

Meir vitamin D i fisken gjev betre beinhelse for folk

Ved å auke vitamin D-nivået i laksefilet, kan vi auke vitamin D-statusen, og dermed betre beinhelsa, til dei som et den.

5.10 2016 04:00

Dagens oppdrettslaks har eit lågare innhald av vitamin D enn før, fordi det blir brukt mindre marine råvarer i fôret.

I eit forsøk utført på NIFES, viser det seg no at det er mogleg å auke vitamin D-nivået i laksefilet på kort tid. Men hjelper det å ete den?

– Ja, på lik linje som med kosttilskot, kan vi forbetre vitamin D-statusen vår ved å ete denne laksen. Vel vi fisk framfor kosttilskot, får vi dessutan i oss andre viktige næringsstoff i tillegg, seier NIFES-forskar Jannike Øyen.

Mykje haustvêr, lite D

Vitamin D vert danna i huda, ved hjelp av ultrafiolette strålar frå sola om sommaren, og er mellom anna viktig for beinhelsa vår. No som haustvêret har sett inn, er det ekstra viktig å passe på kva kosten kan bidra med av vitamin D.

Alvorleg vitamin D-mangel var eit meir utbreidd problem i den vestlege verda tidleg på 1900-talet, men er no ganske sjeldan. Likevel viser det seg at ikkje alle får i seg nok av det viktige solvitaminet.

– I Noreg er vitamin D-statusen generelt god, spesielt om sommaren. Men fleire studiar har vist at det er store skilnader i befolkninga, fortel forskaren.

Eldre og barn får lite

Her i landet er det spesielt eldre, barn og innvandrarar som er utsette for mangel på vitamin D. På sommartid er det i hovudsak eldre på institusjonar som får i seg for lite.

– I Noreg produserer vi vitamin D i huda frå mai til september. Resten av året er kosthaldet spesielt viktig for å oppretthalde ein god vitamin D-status, og eit tilstrekkeleg inntak av feit fisk og anna mat som er rik på vitamin D kan bidra til dette, forklarar Øyen.

Vitamin D er det einaste tilskotet som det vert anbefalt å gje babyar allereie frå fire til seks vekers alder. Vitaminet vert òg i nokon grad tilsett i mat. I dag er vitamin D til dømes tilsett i lettmjølka med minst feitt.

Studien viser at ein òg enkelt kan tilsetje vitamin D i fôret til oppdrettslaksen, med god effekt på innhaldet i fileten, og ikkje minst for folkehelsa.

Betre beinhelse

I studien vart 122 friske kvinner mellom 50 og 64 år delte inn i fire grupper. Alle kvinnene var ferdige med overgangsalderen.

– Tre av gruppene åt 150 gram laks to gongar i veka i 12 veker, seier Øyen.

Fisken som vart gitt dei tre gruppene hadde ulike nivå av vitamin D. Ei gruppe åt D-vitamin i tablettform. I tillegg fekk alle gruppene tilskot av kalsium.

Det viste seg at eit auka inntak av laks med høge nivå av vitamin D hadde ein positiv verknad på beinhelsa til deltakarane. Dette vart målt ved hjelp av biomarkørar i urin. Det same var tilfellet for deltakarane som tok vitamintilskot, men gruppene som åt laks hadde ein betre omega-3 status samanlikna med tablettgruppa.

– Etter overgangsalderen går nivåa av østrogen i kroppen ned, noko som fører til ei nedbryting av bein. I undersøkinga såg vi at nedbrytinga gjekk saktare hos dei som fekk meir vitamin D, seier forskaren.

Grunn til å heve grensa for fôr

Laksen som vart eten i undersøkinga hadde eit nivå av vitamin D som var fire til fem gongar høgare enn det laksen i butikken har i dag.

I EU er grensa for kor mykje vitamin D det er lovleg å tilsetje i fôret til laksen svært låg. Laks tåler likevel godt å få tilsett meir vitamin D i fôret. Dersom grensa for vitamin D i fôr til laks vert heva, kan laks bli ei enda viktigare kjelde til vitamin D i kosthaldet vårt. Dette òg kan ha positive effektar på helsa vår, ifølge Jannike Øyen.

Referanse: 

Ingvild Eide Graff m.fl: Reduced bone resorption by intake of dietary vitamin D and K from tailor-made Atlantic salmon: A randomized intervention trial. Oncotarget, august 2016. DOI: 10.18632/oncotarget.10171. Sammendrag.

forskning.no ønsker en åpen og saklig debatt. Vi forbeholder oss retten til å fjerne innlegg. Du må bruke ditt fulle navn. Vis regler

Regler for leserkommentarer på forskning.no:

  1. Diskuter sak, ikke person. Det er ikke tillatt å trakassere navngitte personer eller andre debattanter.
  2. Rasistiske og andre diskriminerende innlegg vil bli fjernet.
  3. Vi anbefaler at du skriver kort.
  4. forskning.no har redaktøraransvar for alt som publiseres, men den enkelte kommentator er også personlig ansvarlig for innholdet i innlegget.
  5. Publisering av opphavsrettsbeskyttet materiale er ikke tillatt. Du kan sitere korte utdrag av andre tekster eller artikler, men husk kildehenvisning.
  6. Alle innlegg blir kontrollert etter at de er lagt inn.
  7. Du kan selv melde inn innlegg som du mener er upassende.
  8. Du må bruke fullt navn. Anonyme innlegg vil bli slettet.